Kerküklü Ses Sanatçısı Hasan Neccar [1]

Şemsettin Küzeci

Kerkük’ün önde gelen ses sanatçılarından sayılan Hasan Neccar, 1 Ocak 1960 yılında Kerkük Musalla(çay) mahallesinde doğdu. İlkokulunu Musalla İlkokulunda bitirdi. Babası Halid Demirci, demircilik mesleğiyle uğraşan bir esnaf ve Irak ordusunda Astsubay olarak gönüllü bir asker idi. 1963 yılında babası vefat etti. Hasan Neccar daha İlkokuldayken Usta Nurettin Neccar (Zelzele)nin yanında Marangozluk işinde çırak olarak çalışıyordu. Neccar soyadını da çalıştığı mesleğinden aldı.

Hasan Neccar babasının dört oğlundan ikincisidir. Sırasıyla Velit, Hasan, Hüseyin ve Nazım kardeşleri ile aileyi idare etmeye çalıştılar. İlkokulu bitirdikten sonra okulu terk ederek marangozluk mesleğine çalışmaya devam etti.

Hasan Neccar’ın sanat hayatı 10 yaşındayken başladı.  Demirciler Pazarında bulunan Ustası Nurettin Neccar (Zelzele)nin yanına Kerkük’ün usta sanatçıları uğrarmış onlardan: İzzetin Nimeti, Fahrettin Ergeç, bu sanatçılar çalıştığım dükkânda horyat ve makam ve beste çağırırdılar. Ben ise bunları gizli dizli dinlerdim. Zaman zaman Fahrettin Ergeç ona dermiş ki, “gel bir horyat çağır. Oda utanırmış. Ustası Nurettin ona dermiş ki, git dükkânın tezgâhını temizle ve oradan da bir horyat çağır sonra da evet git azadol.” Hasan Neccar da tezgâhı temizleyerek horyat okurmuş, ardından da eve gidermiş.

Hasan Neccar; Mustafa Ellik, Sıdık Bende Gafur, Fazıl Samad Kayacı, Seyit Ahmet Pamukçu, Hama Direj, Seyit Enver Terzi, Mehmet İzzettin, Abdülvahit Küzeci, Talat Sönmez ve Haba’yı dinlermiş, onlardan makam, horyat usullerini ve bestelerini öğrenmiştir. Ayrıca Molla Abdülvahit Tirkalanlı, Nurettin Bakkaloğlu ve Molla Abbud gibi usta makamşinazları dinleyerek makamın püf noktalarını öğrendi.

Hasan Neccar, dayısına çok bağlı olarak hayatını sürdürdü. Dayısı Şükür Kebabçı onu 1976 da ilk önce, Samı Celali, Seyit Mustafa Abbas ve oğlu Tahsin, Kadri Vayermen ile bir özel oturumda (Gade) de bir araya getirir. O oturumda müzisyen Celal Sodacı, Hüseyin Avcı, Yılmaz Habib ve diğerleri… Aynı yılda İbrahim Rauf ve Haba ile ilk kez bir Necat Terzi’nin düğününde yan yana geldi.  Eğlence Çukur mahallesinde oldu. O eğlence de Haba ile horyat atışması yapan Hasan Neccar; Haba’ya şu hoyratı der:

 Kör yarsa

Sağ bayğuş kör yarsa

Haktan nece revadı

Gözlüye kör yarasa!

Haba ise Hasan Neccar’a:

Kör yaranı

Gel bağla kör yaranı,

Tabibim yâd oluptı

Tapmırı kör yaranı!

 Haba ile Hasan Neccar arasında Kürde ve Muçala usullerinde hoyrat atışması yapılır. Haba ise, “Ay dolansın, gün batsın” bestesini kurup ortaklaşa seslendirirler. Bu iki oturum Hasan Neccar için önemli bir başlangıç olur. Bu buluşmadan sonra Kerkük’te her kes Hasan Neccar’ı tanımaya başlar. Sanat camiası Hasan Neccar’ı artık yakından izlemeye alırlar. Bu bağlamda Hasan Neccar şöhret yolundaki çalışmalarına Dayısı Şükür Kebabçı, Ustası Nurettin Zelzele’nin büyük katkıları olur.

1980’de Usta Fazıl Konduracı, Hasan Neccar’ı yanına çağırır, onu Kerkük’ün diğer usta sanatçılarına tanıtır. Özel oturumlarda, kaset çıkarma ve eğlencelerde artık Hasan Neccar’ın ismi şöhret basamaklarına tırmanmaya başlar.

Hasan neccar’ın İlk okuduğu gazel Bayat makamından oldu. Çok sevdiği İzzettin Nimet’tin bir gazelini ve hoyratı ile bestesini okuyarak adını duyurmaya çalıştı.

“Derdime vakfı değilim, canana beni handan bilir, Hakkı vardır şad olanlar, her kesi şadan bilir”. Sözleri ile başlayan gazelden sonra:

Yaradan canım

Dolup yaradan canın

Ya meni yara yetir

Ya al yaradan canım.

Bu hoyratla devam eder ve “yatmağ senivçin bitmez, göz öğünen yar itmez. Sen ettiğiv zülüm, gök başlı frang etmez, (bu da senivçin bitmez) … Bestesini okumuştur.

Fazıl Samad Kayacı’den Mezan horyatını okumuş,

Küle mar,

Çaldı meni küle mar,

Daldalandı güle mar,

Çaldı yaralı koydu,

Döndü güle güle mar…

Hasan Neccar, Makam konusunda Heme Direj’i(Uzun Hame) dinleyen Hasan Neccar, ondan çok şeyler öğrenir. 1994 yılında Kerkük’te Haşim Zeynel tarafından kurulan Kerkük makam evinde Abdülvahit Küzeci, Sami Celali, Ali Kaleli, Molla Yusuf Kahveci, Müeyyet Hasan, Mehmet Rauf, Mehmet Cebbar, Mahmut Kılınçı ile makamı iyi bir şekilde icra etmeye başlar ve makam evinin olmazsa olmazlardan biri olur.

1988 yılında Bağdat radyosunda kayda aldığı ilk türküsü “Zeynebim yar zeynebim” türküsü oldu. Bu türküyü Adnan Sarıkahya Kerkük’e geldiğinde radyo için kayda almıştır. Sözleri folklor olan bu türkünün melodisi Bayat (Corcine) olarak Hasan Neccar tarafından uyarlanmıştır. Bu türkü ile Hasan Neccar Bağdat radyosu sanatçısı unvanını almıştı.

Kerkük Televizyonuna ise 1984 yılında Yılmaz Erol’un hazırlayıp sunduğu “bir beste iki seste” tv programına Mahmut Terzi ile konuk olarak katılan Hasan Neccar, TV’de ilk kez Kesük, Nöbetçi, Muhalif, hoyratlarını okur. Kerkük televizyonu ve Bağdat Türkmence radyosunda en fazla folklor bestelerimizi okuyan Neccar, “Musalla kızı”, “Gel getme derdim bilen”, “Çöl yerin ceyranıyam”, “Ne durupsan dağ başında” vd. besteleri de mükemmel bir şekilde ifa etmiştir.

Hasan Neccar’a göre; Türkmen Müziğinde en fazla icra edilen Yedi temel makam vardır. Onlar: “Bayat, Hüseyni, Rast, Segâh, Hicaz, Saba ve Çargâh” makamlarıdır.

1. Neccar; 1990 yıllarında Bağdat başta olmak üzere Irak’ın birçok şehrinde festivallere katılır. Bağdat televizyonunda Irak Makamı programına Haşim Recep ve Yahya İdris ile Dicle sahilinde özel program yapar. Orada “Deşt” makamı ile “Kalenin dibinde bir daş olaydım” bestesini okur. Ayrıca bazı programlarda tanınmış Arap Udi “Nasir Şemme” ile sahna alır.

Usta Sanatçımız Hasan Neccar, Kerküklü müzisyen, ses sanatçısı ve makamşinas Mehmet Rauf Terzi ile de Bağdat’ta bazı özel programlarda Kerkük Horyatını tanıttı ve Türkmenlere özel bir tarz olduğunu ispatlayarak örneklerle ifa etmişler.

Hasan Neccar’ın bugüne kadar düğün, eğlence ve özel oturumlarda 500’e yakın kaseti ve Albümü vardır. Yurtdışında özellikle de Türkiye’de TRT ve diğer TV kanallarında Kerkük Türkülerini icra ederek önemli bir isme sahiptir. Ayrıca Hasan Neccar Türkmeneli TV’den sunulan başta Dedeler Yadigarı TV programı olmak üzere hemen hemen tüm müzik programlarında ana sanatçı olarak yerini almıştır. Evli ikisi kız ve iki erkek, dört çocuk babası olan Neccar, hayatını sanatı ile idare ederek, Kerkük’te yaşamını sürdürmektedir.

***

1. Hüseyni (İbrahimi, Behrezavi, temel çıkışı divan (Yolcu,– Kürde deşt. Hoyratları ve uzun hava da çıkar…
2. (Rast)(Pencigah-Mahur Horyatları ise Beşiri, Yetimi, Kızıl
3. Hicaz Divan,Açık) Hicaz Hemayon- Hicaz Menşevi, Horyatları..Nöbetçi, Muçala,
4. Bayat:-Mansurui, Nari- Mesnevi, Hanabat (Bayatın Horyatları ise, Mazan, Kerem Horeyatı, selli hasan ama iki ağzında okur Hişcaz da dan çıkar.. Mansurdan Ömere Gele çıkar,
5. Rast Gazel, Mencigah ve Mashır nağmeler ile bağlanır.. Horyatları ise, yetimi, Beşir ve Kızıl,
6. Seygah: Cemmel kıtası, teflis,avç, Karabağlı, Hekimi, Rukbani, Hosyetleri ise, Muhalif,İkiçeşit Teli (Daaaaaam) ve düz.(Bugüngene.. diyeri ömürm yeri… Kesük ilik çeşit Kesük mahav( Daaaam Kesintli) Kesdük metar.(Osman Tabla baş ağzı) İskenderi Horeyatı(Mustaf illik) şimdi Mehmet illik Sanmda Dabbağ Seyit Enver,
7. Nahavend- Nava..Cisini rasta işlenir..Nehavendin gazelinde bir kıta İbrahşmi var tekrra dönüş yapar Nehavende. Horytaı danehavendir.
8. Divan: Öşşeş, Deşt, Ervah kıtalrına girer döner, Horyatı ise 3 çeşit Kurde hoyratı: 2 çeşti ağıuzlarda okur( Yasine Kurdesi ve Cella Beg Kurdesi) Üçüncü çeşit ise ağırdı nağmedir. Musfafa İllik okumuş adı Emine Bağvan kurdesidir.
9. Hicaz Gazel..İki hoyratı var Nöbetçi ve Nuçala
10. Acem vurulur. Horyatı nağmesidir
11. Çuvargah –Acem-Tahiri, raşidi, helveti,.. Horyat Matarı horyatı

7 temel ( Bayat, Hüseyni, Rast, Segâh, Hicaz, Saba, Çargah)

2003’ten sonra Türkmenli Tv’de Dedeler AYDİGARİ Harbi Kayacı, Cihat Demirci, Türkiye’deki Programlarda çıkışlar yapmak.

 Okduğun besteler:

Xeynbeim zenbemi. Çölyerin ceyranıyam. Bilmiren Günahim nedir, Hara gedisen hara. Bübül uçar, Bu yağlığı yar işlemiş,

En iyi okuğun horat usuller. Kesük, Matarı, Kurde, İskenderi, Muçal

Sesi Sprano sesi özelliğine haizdir. Her. eşti ses tonuna uyumlu bir sesir. Kıtlag özelliği vardır. Sesi kafadadır. Ama sanatçıta kalıyor o makam boğz veya buurn veya baş istediğind ekullanabilme yeteneğine sahip olmalıdır.

Abdülvahti Küzeci: Folkloru ve türkülerimizi Müzik ile örtüşmey Çalıştı. Besteci idi. Gençerle her zman rehberlik ederdi. Sorun öğrenin müzik ile prova yaptın.

Abdurrahman Kızlay: Müzisyen olması hasebiyle iyi bestekâr ve iyi bir yorumcu idi.

16.00, 14 Aralık 2013

***

[1] Şemsettin Küzeci, Kerkük Gazetesi. 14 Aralık 2013