Irak Kürt Bölgesel Yönetimi ile Amerikan Şirketleri Arasındaki Doğalgaz Anlaşması.
Bağdat Gerilim Yaratıyor – ABD’den Güçlü Destek
Ali BAYATLI-Bağdat/* Mayıs 2025’te IKBY Hükümeti, doğalgaz üretimini geliştirmek amacıyla Amerikan şirketleri HKN Energy ve Western Zagros ile iki önemli anlaşma imzaladığını duyurdu. Bu anlaşmaların toplam değeri proje süresi boyunca yaklaşık 110 milyar dolar olarak açıklandı.
Ancak bu gelişme, Irak merkezi hükümetinin sert tepkisine yol açtı. Irak Petrol Bakanlığı, bu anlaşmaları “geçersiz ve hükümsüz” olarak nitelendirdi ve federal hükümetin onayı olmadan yapılan enerji anlaşmalarının yasal olmadığını vurguladı. Bakanlık, doğal kaynakların tüm Irak halkına ait olduğunu ve bu kaynaklarla ilgili anlaşmaların sadece federal hükümet aracılığıyla yapılması gerektiğini belirtti.
Öte yandan, IKBY Hükümeti, imzalanan anlaşmaların yıllar öncesine dayanan ve Irak mahkemeleri tarafından onaylanmış yasal sözleşmelere dayandığını açıkladı. IKBY deki Doğal Kaynaklar Bakanlığı, bu sözleşmelerin IKBY Parlamentosu tarafından onaylanan bölgesel petrol ve gaz yasalarına uygun olduğunu savundu.
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tammy Bruce, Irak hükümetine, Irak-Türkiye petrol boru hattı üzerinden IKBY’dan petrol ihracatının yeniden başlaması ve Amerikan enerji şirketleriyle yapılan sözleşmelere saygı gösterilmesi çağrısında bulundu. Bruce ayrıca, IKBY hükümetiyle yapılan büyük anlaşmaların Irak’ın enerji alanında kendi kendine yeterli hale gelmesine katkı sağlayacağını ve bunun ABD için ulusal güvenlik açısından kritik olduğunu ifade etti.
ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Michael Waltz ise Irak hükümetine, IKBY hükümetiyle kalan sözleşme anlaşmazlıklarını çözme ve Amerikan enerji şirketlerine olan borçları ödeme çağrısında bulundu. Waltz, Bağdat’ın enerji sektöründe daha fazla Amerikan yatırımına açık olması gerektiğini belirtti.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da, Irak-Türkiye boru hattının en kısa sürede tekrar faaliyete geçmesinin önemine dikkat çekti ve Irak’ın İran’a olan enerji bağımlılığını azaltmasının gerekliliğini vurguladı.
Ayrıca, Nisan 2025’te Cumhuriyetçi Kongre Üyesi Joe Wilson ve Demokrat Kongre Üyesi Jimmy Panetta, “Irak’ı İran’dan Kurtarma Yasası” adlı bir yasa tasarısı sundular. Bu yasa, İran destekli milis grupların (örneğin Haşdi Şabi) dağıtılmasını ve bu gruplar varlığını sürdürdükçe Irak’a verilen ABD güvenlik yardımlarının durdurulmasını öngörüyor. Bu gelişme, ABD’nin Irak’taki İran etkisine yönelik artan endişesini açıkça gösteriyor.
Tüm bu gelişmeler, Bağdat ile Erbil arasındaki doğal kaynakların yönetimi konusundaki süregelen gerilimi gözler önüne seriyor. Irak’ta federal hükümet ile bölgesel yönetim arasındaki yetki sınırlarını netleştirecek kapsamlı bir ulusal petrol ve gaz yasasının çıkarılması, mevcut anlaşmazlıkların çözümü için hayati önem taşıyor.
