Irak’ta Mayıs 2026’da göreve başlayan Başbakan Ali el-Zeydi hükümetinin fitilini ateşlediği tasfiye dalgası, ülke tarihinin en büyük yolsuzluk operasyonlarından birine dönüştü. Doğrudan Başbakanlık ve yargı koordinasyonuyla yürütülen “Şafak Operasyonu” kapsamında, dokunulmazlıkları kaldırılan mevcut milletvekilleri, bakan yardımcıları ve eski valilerin de aralarında bulunduğu onlarca üst düzey isim gözaltına alındı.
Merkezi Terörle Mücadele Birimleri ve elit güvenlik güçlerinin korunaklı Yeşil Bölge başta olmak üzere başkentin birçok noktasına düzenlediği baskınlar, operasyonun ilk safhasında büyük yankı uyandırdı. Hükümet ve yargı kaynakları gözaltı sayılarına ilişkin incelemelerini sürdürürken, ilk dalgada parlamento üyeleri ve bürokratlardan oluşan onlarca ismin merkez üssü Bağdat olan soruşturma kapsamında gözaltına alındığı bildirildi.
“Petrol Balinası” İtiraf Etti, Soruşturma Genişledi
Soruşturmanın kırılma noktası, Mayıs ayı sonunda yolsuzluk ve zimmet suçlamalarıyla tutuklanan ve kamuoyunda “Petrol Bakanlığının Balinası” olarak adlandırılan eski Petrol Bakanlığı Müsteşarı (Rafineri İşleri Sorumlusu) Adnan Cumeyli’nin ifadeleri oldu. Cumeyli’nin sorgu sürecinde verdiği itiraflar ve deşifre ettiği ağ, operasyonun derinleşmesini sağladı. Cumeyli’nin ardından, ifadeler doğrultusunda eski Salahaddin Valisi ve mevcut Sağlık Müdürü Raed al-Jubouri de kelepçelenen isimler arasına katıldı.
Son operasyonun en dikkat çeken isimlerinden biri ise, dağıtım işlerinden sorumlu Petrol Bakan Yardımcısı Ali Mearic (al-Bahadli) oldu. Mearic, Irak petrolünü İran destekli milislere aktarmak ve sahte belgelerle ham petrol sevkiyatı yapmak suçlamalarıyla ABD’nin yaptırım listesine alınmıştı. Gözaltı listesinde ayrıca Azm Koalisyonu lideri Muthanna al-Samarrai’nin ofis müdürü ile Şii İmar ve Kalkınma Koalisyonu’na mensup bazı milletvekillerinin de yer aldığı, şüphelilerin dokunulmazlıklarının Meclis Başkanlığı onayıyla kaldırıldığı öğrenildi.
Bahçelerden ve Toprağın 4 Metre Altından Servet Çıktı
Irak Yüksek Yargı Konseyi ve Merkezi Yolsuzlukla Mücadele Mahkemesi tarafından yürütülen aramalarda, usulsüz servetin boyutları gözler önüne serildi. Güvenlik güçlerinin şüphelilerin ev ve arazilerinde gerçekleştirdiği aramalarda, akıllara durgunluk veren yöntemler deşifre edildi.
Yargı kaynaklarından alınan bilgilere göre, Adnan Cumeyli ve Ali Mearic’in bağlantılı olduğu adreslerde yapılan kazılarda, özel iş makineleri kullanılarak yerin 4 metre altına gömülmüş ve evlerdeki gizli bölmelere saklanmış vaziyette milyonlarca dolar ve milyarlarca Irak dinarı nakit para ele geçirildi. Sadece son safhada ele geçirilen nakit varlığın 11 milyon dolar ve 98 milyar Irak dinarını (yaklaşık 73 milyon dolar) aştığı bildirildi. Soruşturma genelinde el konulan mülk sayısı 70’i bulurken; lüks araçlar, kilolarca altın ve çok sayıda ağır silah da adli emanete alındı. Soruşturma esnasında bir şüphelinin yakınının, evdeki tandoğan (geleneksel ekmek fırını) içinde milyonlarca doları yakarak imha etmeye çalıştığı ancak güvenlik güçlerince engellendiği de kayıtlara geçti.
Hudutlarda Alarm: Operasyon Taşraya Yayılıyor
Irak İçişleri Bakanlığı, genişleyen soruşturma ağının ardından adı listelerde geçen diğer şüphelilerin yurt dışına kaçmasını önlemek amacıyla Bağdat Uluslararası Havalimanı ile tüm kara ve deniz sınır kapılarında güvenlik önlemlerini en üst düzeye çıkardı. Bağdat merkezli başlayan operasyonun eş zamanlı olarak Erbil, Babil, Salahaddin, Divaniye, Nasıriye, Necef ve Kerkük gibi stratejik vilayetlere de sıçradığı ve yeni gözaltı dalgalarının an meselesi olduğu belirtildi.
Başbakan Ali el-Zeydi, kabine toplantısının ardından yaptığı resmi açıklamada kararlılık mesajı vererek, “Yolsuzluğa karşı başlattığımız bu taarruz sadece ilk aşamadır. Kamu fonlarını geri alana kadar geri adım atmayacağız. Devlet aygıtı içinde yolsuzluk yapanların barınmasına müsaade edilmeyecektir” ifadelerini kullandı. Muhalefet ve bağımsız gözlemciler ise operasyonların siyasi bir tasfiyeye dönüşmemesi ve tamamen hukuki şeffaflık ilkeleriyle yürütülmesi gerektiği yönünde çağrıda bulunuyor.
Olayla ilgili geniş çaplı adli tahkikat devam ediyor.
