Ali BAYATLI-Bağdat/ Irak petrol ihracatına ilişkin önemli bir gelişme olarak, Petrol Bakanlığı Üretim İşleri Müsteşarı Basim Muhammed Hudayir, Türkiye’nin Irak’a resmi olarak Kürt Bölgesi’ndeki petrol sahalarından gelen ihracat boru hattının teknik incelemelerinin tamamlandığını ve Ceyhan Limanı’nın yeniden petrol sevkiyatlarını kabul etmeye hazır olduğunu bildirdiğini açıkladı.
Hudayir, yaptığı resmi açıklamada, Irak Petrol Bakanlığı’nın ihracatın yeniden başlaması için tüm teknik ve idari yükümlülüklerini yerine getirdiğini ve artık yalnızca Kürt Bölgesel Hükümeti’nin (IKBY) onayının beklendiğini belirtti. Başlangıç aşamasında günlük 185 bin varil petrolün ihraç edilmesi planlanırken, ilerleyen süreçte bu miktarın federal bütçede belirlenen tahsisatlar doğrultusunda artırılacağı ifade edildi.
Yetkili ayrıca, Irak Parlamentosu tarafından 2 Şubat’ta onaylanan bütçe düzenlemelerinin, Kürt Bölgesi’nde petrol üretim ve nakliye maliyetlerinin karşılanmasına yönelik yeni mekanizmalar içerdiğini belirtti. Bu düzenleme doğrultusunda, Kürt Bölgesel Hükümeti’nin üretimini Irak Petrol Bakanlığı’na bağlı Devlet Petrol Pazarlama Şirketi SOMO”ya devretmesi zorunlu hale getirilmiştir ve petrol ihracatının yalnızca resmi kanallar aracılığıyla gerçekleştirilmesi sağlanacaktır.
Bu gelişme, Bağdat’taki merkezi hükümet ile Kürt Bölgesel Hükümeti arasında süregelen yoğun müzakerelerin ardından geldi. Müzakerelerin ilk aşamalarında, özellikle federal bütçeden Kürt Bölgesi’ne ayrılan pay ele alındı. Bu konu, bölgedeki memur maaşlarını doğrudan etkileyen kritik bir mesele haline gelmişti.
Yaşanan bütçe anlaşmazlıkları ve Ceyhan Limanı üzerinden yapılan petrol ihracatının aylarca askıya alınması nedeniyle IKBY ciddi mali sıkıntılarla karşı karşıya kaldı. Memur maaşlarının ödenmesinde gecikmeler yaşandı ve Kürt yönetimi, temel hizmetlerin finansmanı konusunda zorlu bir süreçten geçti. Bu durum, içeride artan tepkilere ve hükümete karşı baskının artmasına yol açtı. IKBY yetkilileri, Bağdat ile sürdürülebilir ve uzun vadeli bir anlaşmaya varmanın bölgenin ekonomik istikrarı açısından zorunlu olduğunu dile getirdi.
Kürt Bölgesi’nden Türkiye’nin Ceyhan Limanı’na petrol ihracatının yeniden başlaması, Irak’ın petrol gelirlerini artırma açısından kritik bir adım olarak değerlendiriliyor. Bağdat yönetimi, ihracattan elde edilecek gelirlerin federal bütçede belirlenen çerçevede adil bir şekilde dağıtılmasını ve merkezi hükümetin ihracat üzerindeki kontrolünü güçlendirmesini hedefliyor.
Bu gelişmenin, Bağdat ile Erbil arasındaki ilişkileri istikrara kavuşturabileceği ve her iki tarafın da mali yükümlülüklerini yerine getirmesine katkı sağlayacağı öngörülüyor. Ancak, siyasi ve ekonomik zorluklar hâlâ sürecin önündeki en büyük engellerden biri olarak duruyor.
Şimdi gözler, Kürt Bölgesel Hükümeti’nin önümüzdeki günlerde vereceği kararlara çevrilmiş durumda. Bu kararlar, ihracatın ne zaman ve nasıl yeniden başlayacağını belirleyecek ve Irak petrol piyasasının geleceğini doğrudan etkileyecektir.
