Trump’ın Irak’taki BM Kuruluşlarına Finansmanı Askıya Alması Konusunda
Irak Üst Düzey Yetkililerle Acil Toplantı
Ali BAYATLI – Bağdat/ Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani’nin talimatıyla, Ulusal Güvenlik Danışmanlığı bugün Perşembe günü, BM Genel Sekreteri’nin Başbakana gönderdiği mektupta belirtilen çalışma alanlarıyla ilgili tüm bakanların katılımıyla acil bir toplantı düzenledi. Toplantıda Umut Merkezi, Hol Kampı ve Suriye’nin kuzeydoğusundan dönen Iraklı ailelerin durumu ele alındı. Ayrıca ABD’nin BM programlarına sağladığı desteğin finansmanındaki değişikliğin Irak üzerindeki etkileri masaya yatırıldı.
Acil toplantıya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin başkanlık etti. Ulusal Güvenlik Danışmanı Kâsım el-A’raci, Göç, Gençlik ve Spor, Çalışma ve Sosyal İşler, Eğitim Bakanları, İçişleri Bakanlığı Temsilcisi, İstihbarat Teşkilatı Başkanı, Ulusal Güvenlik Teşkilatı Başkanı, Ortak Operasyonlar Komutan Yardımcısı ve Başbakanlık güvenlik ve insan hakları danışmanları toplantıya katıldı.
Toplantıda, BM Genel Sekreteri’nin Irak temsilcisinin gönderdiği mektupta yer alan ve ABD finansmanındaki değişiklik nedeniyle ortaya çıkan boşluklar ile BM programları üzerindeki etkilerini belirleyen konular tartışıldı.
Toplantı sırasında, Iraklı ailelerin taşınmasını ve entegrasyon sürecinin kesintiye uğramadan doğal bir şekilde tamamlanmasını sağlamak amacıyla Göç Bakanlığı ve bu alanda çalışan Irak kurumlarını desteklemek için bir dizi önemli karar alındı.
Ayrıca toplantıda, uluslararası toplumun DEAŞ dosyasının ikinci aşamasını tamamlamak için tam destek sağlama sorumluluğu vurgulandı. Özellikle, suça bulaşmış ailelerin rehabilitasyonu konusunda Irak’ın tek başına sorumlu olmadığı, bu sürecin uluslararası bir iş birliği gerektirdiği ifade edildi. ABD’nin BM’nin Irak’taki kuruluşlarına sağladığı desteği askıya alma kararını gözden geçirmesi talep edildi.
Trump’ın Kararı
Bu toplantı, ABD Başkanı Donald Trump’ın Şubat 2025’te aldığı ve ülkesinin BM İnsan Hakları Konseyi’nden çekildiğini açıkladığı karara yanıt olarak düzenlendi. Trump, konseyin adaleti sağlamada başarısız olduğunu ve İsrail’i orantısız bir şekilde kınamaya odaklandığını, oysa İran, Suriye ve Kuzey Kore gibi ülkelerdeki insan hakları ihlallerine yeterince dikkat edilmediğini iddia etti.
Karar aynı zamanda, BM’nin Filistinli mültecilere destek sağlayan kuruluşu UNRWA’ya yapılan ABD finansmanının durdurulmasını da içeriyordu. Trump yönetimi, bazı UNRWA çalışanlarının düşmanca faaliyetlerde bulunduğunu öne süren İsrail’in iddialarını gerekçe gösterdi.
ABD, UNRWA’nın en büyük mali destekçisiydi ve kuruluşa yıllık 300 ila 400 milyon dolar arasında finansman sağlıyordu. Ancak fonların kesilmesi, UNRWA’nın ciddi bir mali krizle karşı karşıya kalmasına ve milyonlarca Filistinli mültecinin yararlandığı eğitim, sağlık ve insani yardım programlarının doğrudan etkilenmesine yol açtı. Ayrıca finansmanın askıya alınması, UNRWA dışındaki bazı diğer BM projelerini de etkileyerek, Irak dahil olmak üzere bölgede insani ve kalkınma yardımlarında aksamalara neden oldu.
Ortadoğu ve Irak Üzerindeki Etkileri
Bu kararın etkileri yalnızca Filistin topraklarıyla sınırlı kalmadı; Irak ve BM’nin mülteci ve insani yardım konularında destek verdiği diğer ülkeleri de kapsadı. ABD’nin BM kuruluşlarına sağladığı desteğin azalması, Suriye’nin Hol Kampı’ndan dönen Iraklı ailelerin rehabilitasyon programlarını ve Irak’taki mülteci kamplarına yönelik insani yardımları olumsuz etkileyebilir.
Bununla birlikte, bu karar uluslararası toplumdan ABD’ye yönelik baskıların artmasına neden oldu. Pek çok uzman, uluslararası kuruluşlardan çekilmenin Washington’un küresel meselelerdeki etkisini zayıflattığını ve bu boşluğu Çin ve Rusya gibi diğer güçlerin doldurabileceğini savundu.
Sonuç olarak, Trump’ın finansmanı kesme kararı, ABD’nin insani meselelere bağlılığı konusunda soru işaretleri yaratmış ve BM’nin kriz yönetimi yetkinliği konusunda yeniden tartışmalara yol açmıştır. Değişen ABD yönetimlerine rağmen, bu kararın etkileri, özellikle BM desteğine bağımlı olan bölgelerde siyasi ve sosyal istikrar açısından hissedilmeye devam etmektedir.
