Gazanfer Paşayev’i Anlamak ve Anlatmak[1]
Şemsettin Küzeci
Araştırmacı, yazar, dilci, folklorşinas, halk bilimcisi ve bizim için de en önemlisi bir Kerkük (Türkmenşinaz) G.Paşayev’i anlamak ve anlatmak çok zor olması gereke bir iştir. Ancak G.Paşayev’in eserlerini okuyup, incelemeden, analiz yapmadan ve bizzat onula konuşup muhasebe etmeden onu anlamak mümkün değildir. Bazı konular vardır ki, yazıldığı gibi değildir. Bazıları da göründüğü gibi değildir. Hz. Mevlana yedi öğüt‘ünden birisi olan “Ya olduğun gibi görün
Ya göründüğün gibi ol” ne güzel demiştir. İşte G. Paşayev de böyle bir insandır. Onu ancak Mevlana’nanın sözünde anlarsın. Çünkü o olduğu gibi görünen ve göründüğü gibi de olan bir insandır. O’nun gizli saklısı hiç olmamıştır. İlminde biliminde net, şeffaf ve açık bir tavrı vardır. Doğruya doğru, yanlışa yanlış diyen açık yürekli bir âlimdir. İnsanları tatmin etmek için değil, insanlığın insan için yaratıldığına inanan bir insandır G. Paşayev…
G.Paşayaev birkaç satırla veya bir makaleyle anlatmak imkânsızdır. Onun doğru ve açık bir şekilde anlatmak 50 eserinden fazla eser yazmak gerekir. Onu gördüğü işler ve ilmi çalışmalar, bugüne kadar pek çok insanın cesaret edemediği alanlarda araştırma yapmak, ancak büyük bir yüreğe ve sonu olmayan bir emeğe sahip olan biri yapabilir. İşte bu da Profesör Gazanfer Paşayev’dir. Bu insanı anlamak, incelemek ancak eserleri okuyarak imkân sağlanır.
1.Paşayev’in tün yönlerine ışık tutamak ve onu anlatmak yerine ben onun Irak Türkmenleri karşı verdiği emeklerinden konuşmak isterim ki, “soyu soyundan kökü kökünden” olan bir toplumu nasıl sevdiğini ve bu sevginin asıl kaynağını nerden geldiğine vurgu yapmak benim için en değerli bir duygudur ki Gazanfer Paşayev’ı anlatmak yolunda…
G.Paşayev; sevgi, dostluk, vefa, hicran duygularıyla folklor, edebiyat ve sanat eserlerini yazmıştır. Zaman zaman onun ruha halleri de onu etkilemeye yeterli bir faktör olmuştur. Onun duygusallığı ruhuna yansıyarak eserlerine de yansımıştır. Bu yansımalardan hayat felsefesine de yön vermiştir.
Bu duygularla yaşayan. G. Paşayev eserlerini de başkalarına bu duygularla okutmaktadır. Onun içi dünyası gizlerle doludur. Onun yüreğindeki yazmak, incelmek ve alimlik yapmak onun aldığı nefes gibi onun için önemli bir hissiyattır. O hislerle yoluna ve sevgisine devam eden Paşayev “ Bu Sevda Ölüncedi” eserinde tüm Dünya’ya bir mesaj vermeye çalışmıştır. Önce Irak Türkmenlerine diyor ki, “ölünceye dek ben sizin yanınızdayım”. Azerbaycan’a diyor ki “Irak Türkmenleri sizin öz kardeşlerinizdir”. Bu sevdayı Ömür boyu sürdürün. İnsanlığa da mesajında da diyor ki “İnsan, İnsan için yaratılmıştır”. Bunu böyle bilin ki rabbimde böyle emretmiştir.
G.Paşayev’in elinizdeki “GÜLXANİ PENAH” tarafından hazırlanan “SEXSİYYETLERE YARDIMCILIĞIN VEHDETİ” bu eseri Onun hayat serüveninin bir özetirdir. O’nunn insanlık yaşamımdaki çalışmasının bir dalıdır. O’nun ektiği bir ağacın kökünün derin ve güçlü olduğu kadar da o dalın da ne kadar varlık dağıttığını görüyoruz.
Bugün onun hayatını okuduğumuzda göreceğiz ki önce Azerbaycan medeniyetine sonra Irak Türkmen edebi ve medeni alakalarına ne kadar bağlı olduğunu ve ne kadar eşit bir edebiyat ve medeniyet olduğunu ispatlamıştır. G. Paşayev bunun da ilhamını Haydar Aliyev’den almıştır. O’nu “tarihi Araştırdığımda gördüm ki, güney Azerbaycan, kuzey Azerbaycan ve Irak Türkmenleri bir bütünün parçalarıdır”
Kerkük sevdalısı Profesör Gazanfer Paşayev’ı anlamak ve anlatmak yukarıda dediğim gibi elbette bu yazıyla mümkün değildir. Ancak mümkün odur ki, elinizdeki bu çalışmayı (eseri) iyice okumak iyice analiz yapmak ve iyi anlamaktır.
***
[1] Şemsettin Küzeci, Gülxani Penah, “Şahsiyetle Yaradıcılığı Vahdeti”. Bakü 2018,s, 171-174
