Şii Koordinasyon Çerçevesi şahinleri, Başbakan Sudani’ye muhalefet ediyor.
Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani, bütçe taslağı konusunda Sünni güçlerin itirazlarıyla karşı karşıya kalmakla kalmıyor. Aksine Şii Koordinasyon Çerçevesi’ndeki müttefikleri, karmaşık seçim hesaplamaları ve Şii partilerinden oluşan yeni ‘bir siyasi kuşak’ sunma girişimleri çerçevesinde 450 milyar doları aşan ucu açık 3 yıllık bir ‘senetle’ karşılaşacağından korkuyor.
Irak bütçe tasarısı, petrol fiyatlarındaki dalgalanmalardan bağımsız olarak önümüzdeki iki yıl boyunca tekrarlanacak olan ve her yıl yaklaşık 150 milyar dolar olarak tahmin edilen bütçe döneminin uzunluğu göz önüne alındığında, Iraklı aktivistler arasında pek çok siyasi tartışmaya yol açtı.
Şii taraflar açısından bu büyüklükte bir bütçe, uzun vadede yeni seçim hesaplarının yapılması anlamına gelecek. Çünkü 2003’ten bu yana hâkim olan gelenek, ‘hükümet işleri, başbakanın siyasi statüsünü yükseltir’ diyor. Eski Başbakan Nuri el-Maliki de bu geleneği hatırlarken, bir televizyon kanalına verdiği bir röportajda da “Atamalar, her zaman zaferi garanti etmez” diyerek Sudani’ye yeni bir göndermede bulundu.
Koordinasyon Çerçevesi’ndeki şahinler, Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani adına yeni bir Şii gücünün yükselişine tam olarak hazır görünmüyor. Bu nedenle bütçenin yürürlüğe girmesi, Sudani’nin kendisi de dahil olmak üzere Şii rakipleri arasında güç kanıtlama sahnesine dönüşecek.
Koordinasyon Çerçevesi’nden Şarku’l Avsat’a aktarılan bilgilere göre Sudani’nin yaklaşan seçimlerde yarışan yeni bir Şii güç olarak yükselişi, ister istemez Şii ittifakı içinde bir bölünme veya Sudani’nin bağımsız bir seçim bloğuna bölünmesi anlamına gelecek. Ancak Koordinasyon Çerçevesi’ndeki değişken atmosfer, Şii liderlerin Sudani’yi yaklaşan seçim turlarında güç dengesini değiştirebilecek güçlü bir müttefik olarak görerek şimdiye kadar sunduğu ‘deneyim istikrarına’ yatırım yapmaya çalıştıklarına işaret ediyor. Kaynaklar, Ashabu’l Ehlu’l Hak hareketi lideri Kays el-Hazali’nin yönetim ve müzakere düzeyinde olumlu işaretler veren Sudani ile ittifak halinde, Maliki ve diğerlerini geleneksel liderlik cephesinden uzaklaştırarak bu değişim konusunda en hevesli taraf olduğunu söylüyor. Sudani hükümeti kurulmadan önce bile Şii partilerin salonları, ‘dağların yer değiştirmesi’ olarak bilinen ve Maliki, Hadi el-Amiri ve diğerleri gibi eski liderlerin ‘emekliliğini’ gerektiren bir proje fikrini tartışıyorlardı.
Yeni liderliğin Haşdi Şabi Güçleri içerisindeki siyasi figürlerden ve Sudani’ye benzer diğerlerinden oluşması bekleniyor. Hazali ve ‘gruplardan’ şahsiyetler ise yeni Şii modelinin mihenk taşını oluşturuyor.
Ancak bu sözde yer değiştirme hiç de kolay olmayacak. Hala başbakanlık görevine geri dönmeyi arzulayan Maliki, Şii ortamında yeni bir siyasi kuşağın dayattığı değişimlere direnmek için elinden geleni yapacak.
Gerçek şu ki, Koordinasyon Çerçevesi’nde bütçe ile ilgili diyaloglar sadece teknik boyutlar, mali açık sorunları ve petrol fiyatlarındaki dalgalanmalarla ilgili değil, aynı zamanda bu fonların başbakana tahsis edilmesinden siyasi kaynakların rekabetine ve belki de sözde siyasi projelere ilişkindir. Federal bütçenin maddelerini tartışmak için uzun toplantılar yapan Koordinasyon Çerçevesi’nin atmosferinden, bütçe yasalaşmadan önce Sudani’ye ‘siyasi yatırım yapmasını engellemek ve yeni bir siyasi güce dönüşme hırslarını dizginlemek’ amacıyla kısıtlamalar uygulanacağı medyaya sızdırılmıştı.
