Irak Türkmenlerinin Tarihine, Yaşadığı Yıkıma ve Mücadelesine Işık Tutan Bir Eser – IRAK TÜRKLERİNİN BAĞIMSIZ SİYASİ GAZETESİDİR

Türkmen davasının genç mücadelecilerinden Dr. Mohammed Tahsin Gökkaya’nın “Irak’ta DAEŞ’in Çıkışı ve Türkmenlere Etkisi” adlı kitabı, Nobel Akademik Yayıncılık tarafından Eylül 2026’da yayımlandı. 322 sayfalık eser, Türkmenlerin Irak’taki tarihsel varlığından DAEŞ döneminde yaşadıkları kayıplara ve ortaya koydukları mücadeleye uzanan bir inceleme sunuyor.

Haziran 2014’te Musul’un DAEŞ tarafından ele geçirilmesi, Irak’ın siyasi ve toplumsal tarihinde yeni bir kırılma noktası oluşturdu. Kısa sürede ülkenin geniş bir bölümüne yayılan örgüt, devlet otoritesini sarsarken farklı etnik ve dinî toplulukları derinden etkileyen ciddi güvenlik sorunlarına ve insani krizlere yol açtı. Bu süreçten en ağır biçimde etkilenen topluluklardan biri de Irak Türkmenleri oldu.

Dr. Mohammed Tahsin Gökkaya’nın kaleme aldığı Irak’ta DAEŞ’in Çıkışı ve Türkmenlere Etkisi, bu dönemi tarihsel ve siyasi arka planıyla ele alıyor. Yazarın Necmettin Erbakan Üniversitesinde siyasal bilgiler alanında, Prof. Dr. Yusuf Sayın’ın danışmanlığında hazırladığı yüksek lisans tezinden türetilen eser, yine Sayın’ın takdim yazısıyla okuyucuya sunuluyor.

Türkmenlerin Tarihsel Varlığından DAEŞ Dönemine

Kitap, Türkmenlerin DAEŞ karşısındaki mücadelesine geçmeden önce Irak’taki tarihsel varlıklarını, siyasi mücadelelerini ve hukuki statülerini inceliyor. Türkmeneli bölgesini saldırılara ve güvenlik krizlerine açık hâle getiren tarihsel ve siyasi koşulların arka planını da ele alıyor.

Bu yaklaşım, Türkmenlerin 2014 sonrasında yaşadıklarının anlaşılması için gerekli zemini oluşturuyor. Türkmen yerleşimlerinin kırılganlığını hazırlayan etkenler, Irak’ın siyasi yapısı ve 2003 sonrasında geçirdiği dönüşümle birlikte değerlendiriliyor. Böylece okuyucu, DAEŞ saldırılarının hangi koşullar içerisinde gerçekleştiğini ve Türkmen toplumu üzerinde neden bu denli ağır sonuçlar doğurduğunu daha geniş bir çerçevede ele alma imkânı buluyor.

Telafer’den Mendeli’ye Uzanan Yıkım

Eser, DAEŞ’in ortaya çıkışına zemin hazırlayan siyasi, toplumsal ve güvenlik koşullarını incelerken örgütün faaliyetlerinin Türkmenler üzerindeki etkilerine odaklanıyor. Telafer’den Mendeli’ye uzanan Türkmen yerleşim hattında; Kerkük, Tazehurmatu, Tuzhurmatu, Amirli ve Beşir’den Diyala’daki Karatepe, Celavla ve çevresine kadar geniş bir coğrafyada yaşananlar değerlendiriliyor.

Saldırılar, zorunlu göçler, demografik değişimler ve bunların toplumsal sonuçları, çalışmanın temel konularını oluşturuyor. Türkmenlerin yaşadıkları kayıplar ve karşılaştıkları sorunlarla birlikte, bu kriz döneminde ortaya koydukları mücadele de kitabın merkezinde yer alıyor.

Tanıklıklar ve Röportajlarla Desteklenen Bir Çalışma

Kitabın öne çıkan yönlerinden biri, dönemi doğrudan yaşayan kişilerin tanıklıklarına yer vermesi. Çok sayıda görgü tanığı, DAEŞ’ten kaçarak yaşadığı yeri terk etmek zorunda kalan aileler ve o dönemde mücadeleyi sürdüren askerî ve siyasi isimlerle, sivil toplum temsilcileriyle yapılan röportajlar çalışmayı destekliyor.

Bu görüşmeler, yaşananların insani boyutunu görünür kılarken dönemin gelişmelerine ilişkin birinci elden anlatımlar sunuyor. Ailelerin maruz kaldığı saldırılar ve göç tecrübeleri, sahada mücadele edenlerin aktardıklarıyla birlikte ele alınarak incelemenin dayandığı kaynakları zenginleştiriyor.

Tanıklıkların akademik bir çalışma içerisinde bir araya getirilmesi, Türkmenlerin yakın tarihine ilişkin sözlü hafızanın kayıt altına alınması bakımından da değer taşıyor. Bu anlatımlar, siyasi ve askerî gelişmelerin toplumun hayatındaki karşılığını okuyucuya aktarıyor.

Toplumsal Hafızaya Bir Katkı

Gökkaya’nın çalışması, Türkmenlerin Irak’taki varlığını, siyasi ve hukuki konumunu, yaşadıkları yıkımı ve verdikleri mücadeleyi birbiriyle bağlantılı biçimde ele alıyor. Bu bütünlük, DAEŞ döneminin Türkmen tarihi içerisindeki yerini anlamaya katkı sağlıyor.

Irak’ta DAEŞ’in Çıkışı ve Türkmenlere Etkisi, Irak’ın yakın tarihi, Türkmen toplumu ve çatışmaların siyasi ve insani sonuçlarıyla ilgilenen okuyuculara hitap ediyor. Eser, tanıklıkları ve araştırma bulgularını bir araya getirerek yaşananların gelecek kuşaklara aktarılması yönünde de bir sorumluluk üstleniyor.

Kitap bilgileri