Har-ı Bülbül Şairlerinden:
TERANE TURAN REHİMLİ
Dr. Şemsettin Küzeci
Terane Turan Rehimli; şair, yazar, gazeteci, edebiyat eleştirmeni ve akademisyendir. Azerbaycan Devlet Pedagoji Üniversitesi Filoloji Fakültesi Azerbaycan Dili ve Edebiyatı Bölümünden mezun oldu (1995). Aynı üniversitede doktora (PHD, 2004) derecesini, doçent unvanını (2011), Filoloji Bilimleri Doktoru (2024) derecesini aldı. Şiir, öykü, makale ve bilimsel çalışmaları 43 dilde, 57 ülkede yayımlandı. Çalışmalarıyla 50 ülkeden 79 uluslararası ödül aldı. 4 ülkede 9 kitabı yayımlandı. Akademik çalışmaları şiir, düzyazı, edebiyat eleştirisi üzerine odaklanmıştır. Azerbaycan, Türkiye, Batı Trakya Türkleri, Japon, Rus, Özbek, Tatar, Doğu Slav halkları, Avrupa ülkeleri ve Amerikan edebiyatları üzerine araştırmalar yapmıştır. Azerbaycan Devlet Pedagoji ve Bakü Devlet Üniversitesinde öğretim üyesi, “Azerbaycan Mübarizleri” ve “Genç Muallim” gazetelerinin şef editörü, “Adımlar” Şiir Derneği başkanı görevlerinde bulundu. Kıbrıs Irak Balkanlar Avrasya Türk Edebiyatları Kurumunun Azerbaycan temsilcisi, Türk Akademisyenler Birliğinin başkan yardımcısıdır. “Derdin Fısıltısı”, “Tanıyacaklar”, “Sana Yazmadığım Şiir”, “Ho Amato Persino La Pietra (Bende Taşa da Sevgi Var)” isimli şiir kitapları; “Büyük Neslin Değerli Bir Yadigârı”, “Edebiyat ve Eleştirinin Yaratıcılık Sorunları”, “Edebiyattan Sonsuzluğa”, “Azerbaycan Nesri ve Tenkit” isimli bilimsel kitapları ve “Mor Bulutlar” (Dünya Şiirinden Çeviriler), “Sessiz Çığlık” (İtalyan şairi Claudia Piccinno’nun Şiirlerinden Çeviriler) adlı çeviri kitapları yayımlanmıştır.
2009 Azerbaycan “Yılın Bilimsel Kitabı” Ödülü, 2013 DGTYB “Türk Dünyasına Hizmet Ödülü”, 2016 İtalya Aldo Moro Üniversitesi “Etniklerarası Altın Köprü” Edebiyat Ödülü, 2018 Kırgızistan Yazarlar Birliği “Altın Kalem” Ödülü, 2018 Kosova Iva Bogdani Prestij Ödülü, 2019 Hindistan Gujarat Sahitya Akademisi “Dünya Edebiyatına Üstün Hizmet” Ödülü, 2020 Peru Urubamba Eyaleti Kültür Bakanlığı “2019-2020 Dünya Şiirinde Üstünlük Madalyası”, 2020 Kazakistan Dünya Yazarlar Birliği “2019 Dünya Şiir Yıldızı” Ödülü, 2021 İtalya Guido Gozzano Şiir Yarışması Birincilik Ödülü, 2025 İtalya Mugello Şiir Yarışması’nın Birincilik Ödülü, 2025 Türk Edebiyatı Vakfı Ahmet Kabaklı Madalyası, Kıbrıs Irak Balkanlar Avrasya Türk Edebiyatları Kurumunun 2025 Türk Diline Hizmet Ödülü, 2026 İtaliya Senatı Etik Gazetecilik Ödülü gibi ödüllere layık görüldü. Türkiye’de şiir ve yazıları Kardeş Kalemler, Yeni Çağ, Akademik Tarih ve Düşünce, Telmih, Varlık, Balted, Türkay, Güncel Sanat, Folklor/Edebiyat, Güfte Edebiyat, Tigin, Sabah, Mana Ustası, Fethiye, Akdeniz Posta, Kerkük, Akşehir Posta vb. gazete ve dergilerde yayımlandı.
Dünya Genç Türk Yazarlar Birliği (1998), Azerbaycan Yazarlar Birliği (1999), Azerbaycan Gazeteciler Birliği (1994), Azerbaycan Âşıklar Birliği (1992), Kıbrıs Balkanlar Avasya Türk Edebiyatları Kurumu (1998), Kırgız Yazarlar Vakfı (2021), Kazakistan Millî Yazarlar Birliği (2019), Filippin Pentasy B Yazarlar Birliği (2016), Şili Isla Negra Edebiyat Derneği (2019), Meksika’da Dünya İspanyolca Konuşan Yazarlar Birliği (2021), Hindistan’da Gujarat Sahitya Akademisi (2021), Amerika Birleşik Devletleri’nde Profesyonel Kadın Gazeteciler Birliği (2022), Teksas Dünya Şiir Kardeşliği Birliği (2023) üyesi; Fas Uluslararası Yaratıcılık ve İnsanlık Forumu Azerbaycan Temsilcisi (2022), Suriye’de İnsanlık ve Yaratıcılık Uluslararası Forumu (2023), Turan Kadın Yazarlar Birliği (2025), İtalya Pablo Neruda Kültür Sanat Birliği (2016) üyesi; Türk Akademisyenler Birliği başkan yardımcısı (2026) ve uluslararası bölüm başkanıdır.
***
Şiirlerinden Örnekler:
BUGÜN ONUNCU GÜNDÜR
(6 Şubat Türkiye depremine ithafen…)
Nefesim dondu, Allah,
Boğazımda düğümdür.
On şehri toprak yuttu,
Bugün onuncu gündür.
Viran olan yurtların,
Üstünde matem sisi.
Hüzün bulutu kaplar,
Osmaniye, Kilis’i.
Çöktü Gaziantep’te
Yirmi asırlık kale.
Kim derdi ki Nurdağı
Ayrılacak ikiye?
Uğultudan Afşin’de
Ashab-ı Kehf uyandı.
Yirmi dört Oğuz boyun
Göğsü kana boyandı.
Atalar yüzyıllarca,
Yüceltti yavaş yavaş.
Yıkıldı Adıyaman,
Yerde kaldı beton, taş.
Kadim Kahramanmaraş,
Şimdi yerle yeksandır.
Çocuklar öldü diye
Melekler de utanır.
İlk Tunç Devri’nden kalan
Tarih battı Hatay’da.
Kalkan tozdan, dumandan
Kayboldu gitti Ay da.
Böyle dert görmemişti
Bin yıllardan bu yana.
Gılgamış Destanı’nda
Adı geçen Adana.
Bulandı Balıklıgöl,
Şanlı şehir Urfa’da.
Peygamberler beldesi,
Kaldı şimdi cefada.
Malatya, Diyarbakır,
Her taşında kan izi.
İskenderun tufanda,
Taştı şimdi denizi.
Bağrın yandı, Türkiye’m,
Sanki bir savaş oldu.
Feleğin bu amansız,
Belası seni buldu…
Taş üstünde kalmayan,
Taşına kurban olam!
Gözünün kurumayan
Yaşına kurban olam!
TERANE TURAN REHİMLİ
**
RUHUM VÜCUDUMDA GARİP GİBİDİR
Yerini buldum ki, gelip diyeyim,
Tekrar görüşüne gelmeyeceğim.
Ruhum vücudumda garip gibidir,
Artık bu vücudu giymeyeceğim.
Adımı kalbinden silip giderim,
Beni gözlerinde saklarsan yeter.
Senin hasretinle ağladığımın
Bir tek damlasını ağlarsan yeter.
O kazılmış mezar benim olacak,
Hatırla, en azından adresimi bil.
Ben asla bir yerde garip olmadım,
Neredeysem, orası vatanım değil.
TERANE TURAN REHİMLİ
**
BEN SENİ SEVMEDİM
Ben seni sevmedim beni yak diye
Sevgimle açılan gözünü sevdim.
Dilinden çıkanlar dillere düştü,
Bana demediğin sözünü sevdim.
Kıymadım od olup bağrını sökem
Bahtımı doğradım sana baht dikem
Sevmedim visalin tadına erem
İçimde hasretin izini sevdim.
Ben seni sevmedim borçlu kalasın
İstedim kalbimi borca sayasın
Ben seven değilim bin sen olasın,
Senin yüreğinde özümü sevdim.
TERANE TURAN REHİMLİ
**
NE KADAR ŞAİR VAR ALLAH
Ne kadar şair var Allah
Herkes mi şair doğar?
Boynunda sözün kendiri
Ne kadar şiir boğulur.
Hepsi şahtır söz tahtında
Sözün bu ucuz vaktinde
Kimi yıkılır bahtından
Kimi de sözden yıkılır.
Kula döndük kul dünyada
Çıkmaya yok yol dünyada
Bu şairden bol dünyada
Allah, yüreğim sıkılır.
TERANE TURAN REHİMLİ
**
BENDE TAŞA DA SEVGİ VAR
Yine gözlerim üşüdü,
Bakışların nasıl soğuk,
Ateş dilini don vurmuş,
Sözlerinde sıcaklık yok.
Kirpiğinden buz asılmış,
Saçlarına kar serpilmiş.
Sanki senin dudağınla
Kışın yanağı öpülmüş.
Fena üşüttün ruhumu,
Yüreğin buz, ellerin kar.
Üzülme böyle soğuksun,
Bende taşa da sevgi var.
TERANE TURAN REHİMLİ
**
SEVGİMDEN TANIYACAKLAR
Kimi insanların izi kalacak dünyada,
Kimi insanların gözü,
Kimi insanların mezarı anlatacak kim olduğunu,
Kimi insanların sözü,
Herkes isteyecek ismi anılsın,
Unutturacak yüzyıllar.
Yıkılacak yalanlarla yükselen sahte konaklar.
Her şeyi bilecek insanlar,
Bildikçe kınayacaklar.
Ateşler yakılacak suçlu geçmişe.
Sadece kelimeleri seçip ayıracaklar,
Bir de… Beni… Beni, sevgimden tanıyacaklar.
TERANE TURAN REHİMLİ
**
VATAN DERDİ
Bu ömür sanki bir adak kurbanı,
Kesildi hasretin ayağı altında.
Mezar gölgeleri geldi peşimden,
Kaç nağmeler öldü dudağım altında.
Kanlı ufuklara bakmak istedim,
Karanlık geceler gözüme doldu.
Bir garip bayrağı sarmak istedim,
Kollarım havada asılı kaldı.
Fikirler zincirde, kaderler küskün,
İçimde umutlar eğri yeşerdi.
Beni öldürmedi gördüğüm kötü gün,
Beni öldürecek bu vatan derdi.
TERANE TURAN REHİMLİ
**
GEL, SANA VATAN OLAYIM
Artık hiçbir şey bekleme,
Neyim kaldı ki, böleyim.
Bu vatan sana yanmadı,
Gel, sana vatan olayım.
Gel, kapatalım gözünü,
O hasrete doğru bakma.
Gidelim, gurbet yolundan,
Yol bulup öteye çıkma.
Kendime gerek olmadım,
Keşke gerek olsam sana.
Bir yer ayır öldüğünde,
Gömüleyim ah, vatana.
TERANE TURAN REHİMLİ
**
BEN TÜRK’ÜM
Ben Türk’üm, Türklüğümle övülesi boyum var,
Oğuz gibi mert ilim, Azer adlı soyum var,
Düşman bağrını yaran sesim var, savım var,
Ben Türk’üm.
Türk’üm, Türk’ün öcünü düşmandan alacağım,
Ben Sultan Bayezid’le, Timur’la kalacağım,
Babek, Cavanşir gibi devletler kuracağım,
Ben Türk’üm.
Nizami, Yunus Emre kalemi ulviyetim,
Sevgi ve hoşgörüdür benim gerçek niyetim.
Hatayî kılıcıdır cesaretim, kudretim,
Ben Türk’üm.
Tarihlere sığmayan şöhretim; Turan adım,
Korkut’un kopuzunda çalınacak muradım,
Nesîmî inancında sabretmeyi denedim,
Ben Türk’üm.
Süzülür gökyüzünde semazenlerim, akar,
“Cengi”yle halkı kurtaran kahramanlar çıkar.
Hünerim dildedir Doğu’dan Batı’ya kadar,
Ben Türk’üm.
Karabağ’da Hocalı, kanayan dert mekânım,
Çanakkale’de, Gördes`te dökülen benim kanım…
Çok eğdin, kıramadın, tanı, düşmanım, tanı,
Ben Türk’üm, Ben Türk’üm.
TERANE TURAN REHİMLİ
**
