Aybeniz Küzeci/ Türkiye Yazarlar Birliği Ankara Şubesi’nin Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü Çankaya Halk Eğitim Merkezi ile düzenlediği Kutadgu Bilig Okumaları’nın açılış töreni yoğun katılımla yapıldı.
Törenin açılış konuşmasını TYB Ankara Şube Başkanı Mehmet Sait Uluçay yaptı. Etkinlik hakkında bilgileri aktaran Uluçay, emeği geçen herkese teşekkür etti.
Törende, Çankaya Halk Eğitim Merkezi Müdürü Namık Kemal Yıldız ve Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğünden Daire Başkanı Esat Tektaş da birer konuşma yaparak etkinliğe katkı vermekten duydukları memnuniyeti dile getirdiler.
Okumaların ilk dersini Türkiye Yazarlar Birliği Şeref Başkanı Mehmet Doğan verdi. Doğan, 950 yıl önce yazılan ve günümüz Türkçesine de çevrilen Kutadgu Bilig’den bilgiler aktararak eseri detaylıca inceledi.
Kutadgu Bilig Nedir?
Türk Edebiyatı’nda İslam kültürünün özelliklerini taşıyan ilk üründür. Kutadgu Bilig, kelime anlamı ile “Kutlu Olma Bilgisi” demektir. Bir çok yönden Türk Edebiyatı için ilklerden olmuştur.
İslam kültürü etkisindeki ilk eser olan Kutadgu Bilig, doğu lehçesi yani Hakaniye Türkçesi ile yazılmıştır. Farsça ve Arapça sözcüklerin de kullanıldığı Kutadgu Bilig, yazarı olan Yusuf Has Hacip tarafından 1070 yılında Doğu Karahanlı Hükümdarı Tabgaç Buğra Han’a sunulmuştur. Türk Edebiyatı’nın aruz ölçüsü ile yazılan ilk eseri olma özelliğini de taşıyan bu ölümsüz eser, ayrıca edebiyatımızın ilk mesnevisidir. 6645 beyitten oluşur.
Bu eserde ideal bir devlet yönetiminin nasıl olması gerektiği anlatılmıştır. Yazar Yusuf Has Hacip, eserde, bireyin ve toplumun mutlu olabilmesi için izlenmesi gereken siyaseti incelemiştir. Bu açıdan, bir politika kitabı yani siyasetname özelliği de taşır.
Kutadgu Bilig’de dört kişi vardır. Bunlar sembolikleştirilmiş öğelerdir. Gündoğdu adı ile bahsedilen hükümdar, adaleti temsil ederken, Aytoldı adlı vezir mutluluğu, vezirin oğlu Ögdülmüş adlı kişi aklı ve Odgurmuş adlı dindar bir kişi de hayatın sonunu sembolize eder.
Eser, bu dört kişinin karşılıklı konuşması şeklinde işlenmiştir. İyilik etmenin faydaları, bilgi ve aklın meziyetleri, devlet, adalet, çocuk terbiyesi, görgü kuralları, doğruluk, insanlık, dostluk ve evlilik gibi konulara değinilmiştir.
Günümüz Türkçesine çevrilmiş olan Kutadgu Bilig’den bir örnek aşağıda verilmiştir.
“Anlatış ve bilgiye tercüman olan dildir, insanı aydınlatan güzel dilin kıymetini bilin.”
